ضرورت و اهمیت تشکیل دولت جهادی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰
سعید حجازی فر
یکی از نکات کلیدی در تشکیل دولتها در دوران پس از انقلاب اسلامی توجه به این امر مهم است که دولت حول چه محوری تشکیل شود. اولویت و محوریت کارها نیز در هر دولتی توسط شعار آن دولت مشخص می شود. شعار هر دولت، نشاندهنده اولویت های آن دولت در سیاستگذاری و اجرای سیاستها و خط مشی هاست. در واقع شعار هر دولت، ویترین هر دولت است هر چند که دولت نتواند بر اساس این شعار، همه فعالیتها را تنظیم کند اما نشاندهنده ماهیت آن دولت خواهد بود. علاوه بر این، این شعار تاثیر قابل ملاحظه ای در انتخاب رییس جمهور توسط مردم دارد.
با توجه به اهمیت این مساله نکته اساسی این است که این شعار و ماهیت دولت در هر دوره ای چگونه باید انتخاب شود که کارآمدی لازم را داشته باشد و بتواند با توجه به شرایط روز مشکلات مردم را حل نموده و باعث پیشرفت کشور شود. علاوه بر این نکات، شعار و ماهیت دولت باید جذاب باشد تا مورد استقبال مردم قرار گیرد. یکی از اشکالاتی که به نظر می رسد در کاندیداهای ریاست جمهوری که علاقه مندی بیشتری به مبانی انقلاب اسلامی از خود نشان می دهند این است که انتخاب ماهیت دولت و شعار دولت را به روزهای آخر موکول می کنند و این باعث می شود که شعاری عجولانه انتخاب شود که نه منطبق با شرایط روز است و نه جذابیت لازم را دارد و نه مبانی و مولفه های آن به صورت مدون ارائه شده است. به نظر می رسد که اکنون چند ماهی با انتخابات ریاست جمهوری فرصت وجود دارد، لازم است در مورد ماهیت و شعار دولت بعدی کارهای علمی صورت گیرد تا از انتخاب عجولانه اجتناب شود و ضمن تولید مبانی علمی آن، بتوان تصویر روشنی از ماهیت دولت ارائه داد تا مردم براحتی بتوانند با آن ارتباط برقرار کنند. با توجه به این مقدمه، شعار و ماهیتی که برای دولت بعدی پیشنهاد می شود تشکیل دولت جهادی است. در ادامه به دلائل انتخاب این شعار و ماهیت برای دولت بعدی پرداخته می شود. این دلائل عبارتند از:
۱.در اسناد بالادستی جمهوری اسلامی، در سالهای اخیر مقام معظم رهبری بیانیه گام دوم انقلاب اسلامی را مطرح کردند که در جاهای مختلف این بیانیه که مسیر طی شده و مسیر آینده انقلاب اسلامی ترسیم شده است به کررات به مدیریت جهادی و کارهای جهادی تاکید شده است. لذا در گام دوم انقلاب اسلامی، برای طی طریق در مسیر آینده انقلاب اسلامی، لازم است دولتی با همین شعار جهادی تشکیل شود.
۲.یکی از نکته های کلیدی که در مورد ماهیت مدیریت جهادی وجود دارد وجود دشمن است. به عبارت دیگر، زمانی که یک مجموعه ای یا کشوری با حجم گسترده ای از دشمنی ها مواجه می شود لازم است که مدیریت جهادی و روحیه جهادی حاکم شود تا با عقب راندن دشمن، اهداف نظام تامین شود. آنچه که در شرایط روز کشور با آن مواجه است، دشمنی های بی سابقه در طول چهل سال انقلاب اسلامی است که خود را در قالبهای مختلف مثل شبیخون فرهنگی، تحریم های ظالمانه، تحریک کشورهای همسایه و مسلمان و مواردی از این دست، نشان می دهد. در این شرایط برای غلبه بر دشمنان، لازم است یک دولت جهادی تشکیل شود که به جای کدخدا، امیدش به خدا باشد و با عزم و اراده پولادین با دشمنان مقابله نماید و آنها را مایوس گرداند.
۳.استفاده حداکثری از منابع حداقلی، یکی دیگر از مولفه های کلیدی ماهیت مدیریت جهادی است. در این راستا با توجه به تحریمهای گسترده اقتصادی و همچنین مشکلات داخلی اقتصادی مثل کاهش ارزش پول ملی و موارد دیگر لازم است دولتی بر سر کار آید که بتواند از امکانات و منابع حداقلی بیشترین استفاده را بکند و تهدیدات را به فرصت تبدیل نماید.
۴.اقتصاد مقاومتی که توسط رهبر معظم انقلاب اسلامی مطرح شد در دولت تدبیر و امید چندان پیش نرفت و دلیل اصلی آن نیز عدم اعتقاد دولتمردان به اقتصاد مقاومتی و دلبستگی به غربی ها بود. تحقق اقتصاد مقاومتی نیازمند مدیریت جهادی و دولت جهادی است. بدون دولت جهادی، اقتصادی مقاومتی هم شکل نخواهد گرفت. در دولت جهادی است که درون زایی محور است و به جای امید به بیرون مرزها، راه حلها در داخل جستجو و به اجرا گذاشته می شود.
۵.یکی از اشکالاتی که در دولت به معنای عام آن در جمهوری اسلامی وجود دارد بروکراسی و تشریفات زائد اداری است که کشور را در عرصه های مختلف معطل گذاشته است به طور مثال این کشور، جزء سخترین کشورها در عرصه گرفتن مجوز برای راه اندازی کسب و کار است. برای فائق آمدن بر مشکلات کشور لازم است دیوان سالاری و ساختارهای زائد حذف شود و یک دولت چابک و پیشرو تشکیل شود. برای رسیدن به این هدف لازم است دولت جهادی باشد تا بتواند با جسارت لازم این امر را پیش ببرد. یکی از مولفه های اساسی یک دولت جهادی نیز همین است که بورکراسی زائد را کنار می زند تا کارها به سهولت در مسیر اصلی انجام شود و جای هدف و وسیله عوض نشود.
۶.همانطور که در مقدمه ذکر شد، ماهیت و شعار دولت باید جذابیت داشته باشد، عنوان دولت جهادی، انسان را به یاد دولت شهید رجایی، و کارهای جهادی در کشور می اندازد که می تواند یک تصویر مطلوبی را در اذهان عمومی ایجاد کند و آنها را به این شعار راغب گرداند.
۷.یکی از تاکیدات و اشاراتی که مقام معظم رهبری داشتند ترویج روحیه جوان گرایی و استفاده از جوانان در عرصه های اداره کشور است. با توجه به مسائلی که ذکر شد و مشکلاتی که در کشور وجود دارد نمی توان دولت پیری تشکیل داد و انتظار داشت که امور مردم نیز به سامان شود. لازم است یک دولت جوان و پر انرژی تشکیل شود تا بتواند کاستی های گذشته را جبران و در مسیر پیشرفت گامهای موثری بردارد. تحقق این امر نیز در قالب دولت جهادی ممکن است. در دولت جهادی، سن سالاری مطرح نیست و هدف، انجام کارها با انرژی و طراوت جوانی است.
۸.ایثار و تلاش مضاعف نیز یکی از الزاماتی است که با روحیه جهادی همراه است و نیازمند فائق آمدن بر کاستی های گذشته و مشکلات است که تحقق این امر نیز در قالب دولت جهادی امکان پذیر است.
۹.با توجه به مشکلاتی که دشمنان، در عرصه های مختلف برای کشور ایجاد کرده اند، رفع این مشکلات نیازمند خلاقیت و جسارت و شجاعت است. دیگر با راهکارهای تکراری و متعارف نمی توان بر این مشکلات فائق آمد. دولت جهادی با بهره گیری از خلاقیت و جسارت که جزء ماهیت اوست می تواند مسیر پیشرفت کشور را ترسیم و راهبری نماید.
۱۰.توجه و محوریت مبانی انقلاب اسلامی و اخلاق و منش اسلامی و هدایت جامعه و آحاد مردم در مسیر تقرب الی الله از الزاماتی است که یک دولت اسلامی باید داشته باشد. مدیریت جهادی و روحیه جهادی که در سالهای اول انقلاب اسلامی بروز و ظهور بیشتری از خود نشان داد، در این مسیر ثابت قدم بود و نشان داد که این روحیه دین گرایی و اسلام گرایی چقدر می تواند کارآمد باشد و ضامن آبادانی دنیوی و سعادت اخروی شود. لذا لازم است دولت جهادی با پیگیری اهداف اسلامی و حرکت در مسیر تقرب الی الله، در تشکیل جامعه اسلامی گام بردارد. در واقع یکی از مقدمات مهم در تشکیل دولت اسلامی در مراحل تشکیل تمدن نوین اسلامی می تواند تشکیل همین دولت جهادی باشد تا بتواند گامهای موثری در این عرصه بردارد و به آرمان بزرگ انقلاب اسلامی که ایجاد تمدن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی (ارواحنافداه) هست، نزدیک کند.
